Dlaczego tak słuchamy podcastów?

Wielka moc rozmowy

W pierwszych latach pracy w PR spotkałem Krzysztofa Skowrońskiego. Opowiadał nam o pracy dziennikarza radiowego. Zapamiętałem, że radio nie znosi ciszy na antenie, że trzeba znać dobrze przyzwyczajenia słuchaczy oraz prowadzący audycję musi być inteligentny i dobrze przygotowany. Kilka lat po tym, Maria Bartczak, osoba mediów wielkiej klasy, nie bojąca się dzielić doświadczeniem z młodym pokoleniem dziennikarzy, uczyła nas tworzenia telewizji. Szczeciński ośrodek telewizji publicznej zorganizował casting i warsztaty dla przyszłych dziennikarzy. Tu szkoliliśmy się m.in. z Sylwestrem Woronieckim, aktorem i twórcą audycji radiowych.

Piszę o tym przypominając sobie – jaką moc ma rozmowa, porywająca opowieść, spotkania mówiącego ze słuchaczami. Tę rolę wypełnia radio, a dziś również podcasty.

Dlaczego słuchamy podcastów?

Kilka lat po tym, w Polsce wystrzelił rynek podcastów. Początkowo skupiłem się na słuchaniu rozmów o marketingu, polityce, ekonomii. Następnie więcej o newsach, podsumowaniu tygodnia. Teraz już mam swoje ulubione osoby, kanały i formaty.

Sporo autorów opisuje i opowiada jak robić podcasty. Ja chcę bardziej skupić się na kwestii – dlaczego robić podcasty?

• Bo są słuchacze.
• Bo można samemu, z relatywnie małym kosztem, wejść w rynek audycji i znaleźć swoich słuchaczy.
• Bo można na własnych zasadach opowiadać swój świat.
• Bo można dzielić się swoim doświadczeniem w nowym kanale i formacie.
• …

Dlaczego ludzie słuchają podcasty?

• Bo ogólnie radio cieszy się niesłabnącą słuchalnością. Oczywiście słuchacze podcastów – według globalnych badań – to zdecydowanie więcej osób młodych oraz lepiej wykształconych. Słuchalność osób w średnim wieku też jest wysoki*.
• Bo posiadamy smartphony, ułatwiające słuchanie, dodawanie i odkrywanie nowych twórców/audycji, szybki powrót do niedokończonych rozmów (trochę jako „audio od demand”).
• Bo możemy słuchać podcastu w tle, podczas wykonywania innych obowiązków np. gotowania, sprzątania, uprawiania sportu czy stania w ulicznym korku.
• Bo część słuchaczy mocno identyfikuje się z autorami audycji, a co za tym idzie, wspiera ich finansowo, organizacyjnie i daje im rekomendacje.
• Bo podcasty są źródłem aktualnej wiedzy, są dobrze sformatowane i syntetyzują skomplikowaną rzeczywistość wokół nas.
• Bo podcasty uzupełniają edukację lub wstępem do nauki nowych umiejętności.
• Bo podcast jak audycja radiowa, pozwala budować poczucie intymnej rozmowy i wspólnoty między twórcą a słuchaczami.
• Bo podcasty promują osoby i zagadnienia nie zawsze obecne w mediach publicznych i mainsteramowych
• Bo wielu dziennikarzy z tradycyjnego świata mediów: radio, tv, prasa – przenieśli się do internetu i są teraz na rynku podcastów.

Formaty podcastów

W ostatnim badaniu Reuters Institute – Digital News Report 2023 – autorzy wymieniają formaty popularnych podcastów. Wśród 4 z nich są:

• News round-ups. Treści newsowe od 1 do 10 minut.
• Deep dive/explanatory. Treści pogłębione, wyjaśniające. Zazwyczaj około 20 minut.
• Dokumenty. To materiały na 30-40 minut.
• Extanded chat, rozmowy, nawet do 4 godzin.

Tworzenie i monetaryzacja podcastów

W analizie rozwoju podcastów wymienia się także fakt, że w krajach w których uprzywilejowaną pozycję mają publiczni nadawcy, słuchacz nie zawsze jest skłonny płacić abonament/subskrypcje za treści podcastów. Niezależnie od modelu, w systemie zobowiązania miesięcznego (np. Patronite) lub jako nieregularny darczyńca.

Co jest ważne, bariera wejścia w regularne tworzenie treści jest zdecydowanie mniejsza niż tworzenie materiałów wideo. Przykładowo, w dużych miastach, koszt wynajmu studia na nagranie 1 podcastu, z podstawową obróbką mieści się w granicach 500-1000 zł (netto). Tworząc cykl 10 rozmów mówimy opłacie  10-15 tys. zł za obsługę technologiczną; nie uwzględniają tu wynagrodzenia twórcy czy prowadzącego oraz kosztów reklamowych (czas, know-how, płatne kampanie etc.). Także sami twórcy lub firmy inwestują we własny sprzęt, małe studio i swoje nagrania.

Przykłady polskich podcastów i formy monetaryzacji

Rozmowa na żywo

Moc rozmowy jest widoczna również w nowych formatach audio. Podczas pandemii dobrze rozwijała się aplikacja ClubHouse (zadebiutowała w 2020 r.), potem niestety zainteresowanie zniknęło. Tę lukę wykorzystało także Spotify – w formacie Spotify Life – jednak też zamknięto pod koniec kwietnia 2023. Jednak funkcja rozmów w wydzielonych pokojach jest teraz promowana w Twitterze. Elon Musk stara się testować różne rozwiązania, aby serwis do ćwierkania był forum prawdziwego dialogu. Mówił w czerwcu 2023, że Twitter to: „A platform that allows interaction with many different points of view in order to promote better understanding. Twitter must be a force for progress and we are going in this direction, in the direction of civilization”.

Obserwowanie rynku podcastów

Z wielką ciekawością obserwuję rynek audio i rodzące się inicjatywy, szczególnie te krajowe. Pomaga w tym również konkurs organizowany ok kilku lat – „Podcast roku”.

Jeżeli widzisz coś, co warto poznać lub posłuchać, napisz w komentarzu.